fbpx Ein targed 15228 o 10,000 Ychwanegwch eich llais

Gobaith yng nghanol y rhybuddion – lleihau allyriadau fesul cymuned

12 Medi, 2021
Gan Gareth Ellis, The Green Valleys CIC

Rydym yn dal i fyny â Gareth Ellis, sylfaenydd, Cyfarwyddwr a Rheolwr Prosiect CIC The Green Valleys. Mae’r cwmni budd cymunedol yn fenter gymdeithasol sydd wedi ennill sawl gwobr, gan ysbrydoli a chefnogi gweithredu dan arweiniad y gymuned ar newid hinsawdd.

Roedd darllen adroddiad yr IPCC yn dod â theimladau cymysg. O sioc ac ofn, i obaith ac optimistiaeth. Mae effaith newid hinsawdd yn aml yn cael ei israddio, ac eto roedd yr adroddiad hwn yn defnyddio’r iaith fwyaf blodeuog; mae’r hinsawdd yn newid; mae bodau dynol YN ei achosi; BYDD yr effaith yn ddinistriol. Ni fu erioed gymaint o sylw yn y cyfryngau. Newidiodd newid hinsawdd o bryder posibl yn y dyfodol, i fygythiad cyfredol ac uniongyrchol.

Efallai y byddai hyn yn alwad deffro. Efallai y byddai hyn yn drobwynt.

Ond yn lle hynny mae’r cyfryngau wedi symud ymlaen. Mae rhybuddion yr IPCC yn newyddion ddoe, ac wedi diflannu o’r penawdau mwy nwu lai dros nos. Nawr, mae’r naratif wedi newid o fod yn destun pryder a gweithredu, i fod yn gyfrifoldeb a bai.

Mae gwadu newid hinsawdd wedi creu ansicrwydd, oedi a dryswch ers amser maith. Roedd effeithiau anochel a gweladwy newid hinsawdd bob amser yn mynd i brofi’r wyddoniaeth yn gywir. Nawr mae gwadu yn canolbwyntio ar bwy sydd ar fai, pwy ddylai godi’r gost, a phwy ddylai weithredu gyntaf. Ansicrwydd, oedi a dryswch eto.

Ymateb y cyfryngau bellach yw “pam ddylai fy nhrethi ariannu paneli solar pan fydd Tsieina’n adeiladu gorsafoedd pŵer glo newydd?”

Mae yna wrthddywediad yma. Mae gweithredu hinsawdd wedi’i fframio i’n gwneud ni’n gyfrifol yn unigol, ond ar yr hyn pryd yn ddi-rym. Rydym wedi ein beichio gan ein heffaith bersonol ar y hinsawdd ac yn cael ein hannog i’w leihau – dim ond yntau i glywed na ddylem wneud unrhyw wahaniaeth nes bod rhywun, yn rhywle arall, yn gwneud mwy. Dywedwyd wrthym am aberthu ac yna dywedwyd wrthym na fydd hyn yn gwneud unrhyw wahaniaeth. Y canlyniad yw diffyg gweithredu, diymadferthedd, difaterwch, gwyro a threchu.

Felly beth allwn ni ei wneud sy’n bodloni cyfrifoldeb unigol ond sydd hefyd yn cael digon o effaith?

Diolch byth, rydyn ni’n anifeiliaid cymdeithasol. Rydym yn adeiladu cymunedau. Y lefel gymunedol hon yw lle gall gweithredu fod yn fwyaf effeithiol. Mae gan Gymru nifer syfrdanol o brosiectau cymunedol llwyddiannus sy’n mynd i’r afael âr newid hinsawdd, materion amgylcheddol, cynhyrchu ynni adnewyddadwy a phrosiectau arbed ynni. Mae canolbwyntio ar ymdrech gydweithredol leol yn arwain at yr effaith fwyaf oherwydd ei fod:

Gellir ei reoli – Mae’r newidiadau er mwyn cyrraedd net sero yn frawychus. Mae torri’r her i lawr i gyd-destun lleol yn creu targed realistig. Mae hefyd yn fframio lefel y cyfrifoldeb lleol sy’n cael ei rannu, heb dargedu unigolion fel y broblem.

Effeithiol – Mae lleihau eich bil ynni cartref yn bwysig ond gall deimlo fel rhywbeth dibwys. Mae prosiectau cymunedol yn cael effaith fesuradwy ar raddfa leol a rhanbarthol.

Cynhwysol – Ni all bawb osod solar gartref nag yfforddio car trydan. Gall pawb gymryd rhan mewn prosiect cymunedol. Mae angen llawer o sgiliau a gall ffocws lleol ysgogi pobl i wneud cyfraniad.

Creu buddion i bawb – Mae’r newidiadau sydd eu hangen arnom yn gyfle i wneud ein cymunedau’n leoedd gwell i fyw a thrwy weithio gyda’n gilydd gallwn sicrhau bod pawb yn ein cymuned yn rhannu’r buddion hynny.

Ffordd i deimlo’n rhan o rywbeth mwy – rydym wedi cwblhau prosiect Interreg Gogledd-Orllewin Ewrop yn ddiweddar, ECCO, gan weithio gyda 10 prosiect partner ar y ffyrdd gorau i ddatblygu ynni cymunedol. Mae ein cymunedau a’n heriau yn debyg, ac mae’n amlwg bod hyd yn oed prosiectau bach, gwahanol ar y cyd yn creu mudiad enfawr sy’n tyfu. Mae deall hyn yn ysbrydoli mwy o weithredu ac yn creu ymdeimlad o obaith.

I bob rhybydd gan y wyddoniaeth, am yr holl eiriau diffyg gweithredu a gwag, ac i bawb sy’n diystyru’r wyddoniaeth a’r weithred, mae stori arall. Mae pobl ledled y byd yn gwneud y newidiadau hyn ddigwydd. Mae cymunedau cyfan yn gweithio gyda’u cymdogion ar draws strydoedd a phentrefi, trefi a rhanbarthau, gan dorri allyriadau a dod o hyd i ffyrdd newydd o wneud ein cymunedau’n gryfach, yn gyfoethocach ac yn fwy gwydn.

Mae hon yn her fawr. Trwy weithio gyda’n gilydd rydyn ni’n dod yn fersiynau gwell ohonom ein hunain, a drwy hyn gallwn oresgyn yr her sy’n ein gwynebu. Mae gobaith!

 

Efallai hoffwch hwn hefyd

Gweld popeth

Cydlynydd Cymunedol BAME Climate Cymru

Gweithredu yn yr hinsawdd ar draws cymru diweddariadau misol tachwedd 2023

Gweld popeth

Diogelwch yr hyn rydych yn ei garu

Dywedwch wrth arweinwyr y byd i ddiogelu’r Cymru rydym yn ei charu rhag yr argyfyngau hinsawdd a natur. Anfonwch galon iâ enfawr i’r Senedd i ddangos iddyn nhw yn union pa mor bwysig yw hyn i chi.

Ychwanegu eich llais
Ychwanegwch eich llais We use cookies

We use cookies to improve your experience and deliver personalized content. By using this website, you agree to our privacy policy.